زنان نسبت به مردان میل بیشتری به باورهای خرافی دارند

یک روانشناس اجتماعی معتقد است که زنان، افراد مضطرب و دارای وسواس فکری بالا و همچنین افرادی با تیپ شخصیتی اسکیزوتایپال بیشتر از سایرین به سمت خرافات گرایش دارند و در مناطق دورافتاده و حاشیه نشین شهرها نیز بیشتر به چشم می خورد.
سلامانه به نقل از گزارش بهداشت نیوز: علیرضا شریفی یزدی در تعریف پدیده خرافات گفت: از نظر تعریف اتفاق نظر مشخصی بر روی مسئله خرافات و خرافه وجود ندارد اما آنچه که در باور عوام وجود دارد و بر پایه یافته های علمی، عقلانی و منطقی نیست و به ماورالطبیعه مربوط می شود و همچنین نگاه به این موضوع که قاعده علت و معلولی پدیده ها خارج از دو قاعده منطقی و علمی است تحت عنوان خرافات یاد می شود.
خرافات سه پایه اصلی دارد
وی با اشاره به اینکه خرافات سه پایه اصلی دارد افزود: یکی از پایه ها مقوله ترس انسان هاست. وقتی پدیده هایی به انسان عارض می شود، انسان از آنها می ترسد و هم به لحاظ روانی نمی تواند آن را هضم کند به سمت خرافات کشیده می شود. دیگری مقوله حیرت و شگفتی است. بعضی از رخدادها و پدیده های طبیعی به قدری حیرت انگیز و شگفت انگیز هستند که برای تبیین آنها فرد را به سمت خرافات می برد و پایه سوم جهل و نادانی است. افراد به دلیل کم دانشی و ایجاد قاعده علت و معلولی بین آنچه که در ذهن دارند با آنچه که در عالم واقع در طبیعت رخ می دهد به سوی خرافات می روند.
این روانشناس اجتماعی خاطرنشان کرد: کلیت افراد برای پاسخگویی به ذهن کنجکاوی که در پی علت یابی مسائل است ولی توان تبیین علت منطقی، واقعی و علمی را ندارند به سمت خرافات حرکت می کنند. در بین تیپ های شخصیتی، تیپ های اسکیزوتایپال پرسونالیتی (شخصیت اسکیزوتایپال) معمولا، بیشتر به سمت خرافه، سحر، رمالی و … تمایل دارند، اگر به طور عموم بخواهیم مطرح کنیم برای کاهش اضطراب، ترس و استرسی است که انسان از محیط به دست می آورد و در واقع می خواهد به این شکل محیط را کنترل و در آن مداخله کند تا ترس و اضطرابش را کاهش دهد.
او ادامه داد: اسکیزوتایپال شخصیتی است که بیشتر به دنبال فعالیت های ماورالطبیعه است و دچار یکسری هذیان گویی هایی است که فکر می کند بر روی پدیده های طبیعی می تواند اثر بگذارد. معمولا تیپ های شخصیتی ای که خیلی هیجانی اند یا بیشتر به سمت جادو، رمالی و از این قبیل اعمال گرایش دارند تیپ های اسکیزوتایپال اند.
شریفی یزدی معتقد است: گرایش به خرافات به عنوان بیماری روانی شناخته نمی شود، از نظر فردی یک نوع خطای شناختی است و از نظر اجتماعی یک نوع گرایش جمع، برای رسیدن به یک آرامش جمعی و پاسخگویی به سوالات کنجکاوانه و فلسفی بشر است؛ اما کسانی که به میزان زیادی دچار خرافه پرستی هستند و بخش زیادی از زندگی شان را عمل خرافی پوشش می دهد می تواند یکی از علامت ها و نشانه های بیماری روانی باشد. به عبارتی دیگر گرایش نامتعارف به سمت خرافه می تواند نشانه و علامتی برای وجود انواع اختلالات روانی در فرد باشد. مثلا افراد مضظرب و دارای وسواس فکری بالا، بیشتر به سمت خرافات کشیده می شوند.
چرا زنان میل بیشتری به باورهای خرافی دارند تا مردان؟
این روانشناس بیان کرد: دلایل فرهنگی خرافه در جامعه ما از نظر جامعه شناسی خیلی زیاد است. بیشتر مادرها گرایش دارند به اینکه یک نفر را پیدا کنند تا بتواند آینده را پیش بینی کند یا همسرش را کنترل کند و یا زبان مادر و خواهر شوهرش را ببندد. به لحاظ جنسیتی در کشور ما خانم ها بیشتر به سمت خرافات گرایش دارند.
وی دلیل گرایش بیشتر زنان به خرافات را اینگونه عنوان کرد: مردها بیشتر عمل گرا هستند و کار می کنند در حالی که خانم ها به ویژه آنان که خانه دار هستند زمان و فراغت بیشتری دارند. در گذشته نیز میزان تحصیلات در میان مردان بیشتر از زنان بوده است و دلیل سومی که وجود دارد بازتولید این مسئله است یعنی بیشتر از اینکه پدرها پسرها را به سمت خرافه سوق دهند مادران دخترها را سوق می دهند اما آنچه که بیشتر از همه اهمیت دارد این است که خانم ها در جامعه ما از نظر روانی برای کنترل بر محیط حس کمتری دارند. مردان به دلیل احساس قدرت و کفایتی که دارند تصور می کنند که از عهده بسیاری از مشکلاتشان بر می آیند که البته  گاهی هم ممکن است بر نیایند. ولی خانمها چنین حسی را ندارند لذا مسئله خرافات در بینشان بیشتر رایج است.
میزان گرایش اقشار فرو دست جامعه به خرافه بیشتر است
شریفی یزدی گفت: در بین همه قشرهای اجتماعی خرافه اما مطالعات نشان می دهد که میزان گرایش اقشار فرو دست جامعه از نظر اقتصادی، دانش و اطلاعات به خرافه بیشتر است گرچه در بین لایه هایی از طبقات بالای جامعه از نظر اقتصادی نیز این پدیده دیده می شود.  پدیده خرافات در بین تحصیل کرده ها نیز محسوس است ولی باید بدانیم که اشخاص مدرک دار را الزاما با افراد فرهیخته و با سواد یکسان ندانیم، بسیاری از افراد تحصیلات دانشگاهی دارند اما از نظر سطح دانش بالا نیستند. متاسفانه در بین قشر دانشگاهی نیز خرافات وجود دارد ولی میزانش به نسبت توده مردم کمتر است.
چه زمانی باورهای خرافی خطرناک محسوب می شوند؟
او در پاسخ به این پرسش که چه زمانی باورهای خرافی خطرناک محسوب می شوند توضیح داد: خرافه در بُعد فردی از این جهت می تواند خطر داشته باشد که یک مشکل نگرشی است و زمانی که فرد نگرش خود را بر پایه خرافات می چیند تمام زندگی اش را بر پایه این نگرش تنظیم می کند واین ممکن است بسیاری از فرصت ها را از او بگیرد که خواهد گرفت و در توانمندی ها و خود شکوفایی هایی که فرد می تواند داشته باشد نیز از بین می رود ولی خرافه در اصل زمانی خطرناک می شود که با استناد به آن تلاش کنیم تا بر محیط اطرافمان کنترل پیدا کنیم؛ در چنین صورتی فرد مطرح نیست بلکه فرد در مقابل دیگران مطرح است به ویژه اگر این دیگران جایگاهی در جامعه داشته باشند، یعنی به نحوی باشد که مردم را مورد تبعیت قرار دهند، در این صورت خرافات خیلی تشدید می شود.
گرایش به مسائل خرافی در میان ایرانیان بالاست
او همچنین درباره وضعیت مردم ایران در گرایش به مسائل خرافی اظهار داشت: متاسفانه اطلاعات نشان می دهد آمار بالا است. البته خرافات یک پدیده جهانی است و مختص کشور ما نیست حتی در کشورهای بسیار پیشرفته نیز رفتارهای خرافه آمیز زیاد دیده می شود. در ایران نیز این پدیده خیلی رایج بوده اما در طی دهه های اخیر با گسترش دانشگاه ها و افزایش آگاهی و تحصیلات افراد، خوشبختانه در این زمینه سیر صعودی نداریم ولی هنوز در جامعه ما در مناطق کوچک، دور افتاده و حاشیه شهرها زیاد است. هر گاه یک جامعه ای به صورت عمومی دچار یک مشکل جدی می شود میزان گرایش خرافه در بین مردم آن جامعه افزایش پیدا می کند چون اولین نا امیدی و سرخوردگی به جامعه عارض می شود و افراد برای بیرون آمدن از این تنش و نا امیدی و اضطراب جمعی می خواهند که محیط اطرافشان را کنترل کنند و برای این کنترل از روش های مختلفی استفاده می کنند و متاسفانه گاهی می بینیم بازتولید خرافات مخصوصا در رسانه ها خیلی زیاد است در حالی که وظیفه دستگاه تعلیم و تربیت، نهاد خانواده و رسانه این است که باید در جهت خرافه زدایی عمل کنند اما گاهی مشاهده می کنیم که در فیلم و سریال ها به صورت مستقیم یا غیر مستقیم خرافات گسترش داده می شود.
 
 

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

600x300.gif
تلگرام سلامانه