اپیدمیولوژی سرطان پستان

در سراسر دنیا،‌ سرطان پستان شایع‌ترین سرطان و اولین علت مرگ در زنان است. در سال 2008، در آمریکا 103میلیون مورد جدید سرطان پستان و 458هزار مورد مرگ گزارش شد و همچنین محاسبه شده است که خطر سرطان پستان در یک زن آمریکایی در طول زندگی، یک به هشت است.
این تومورها در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته تقریبا بروز مشابهی دارد(629 هزار مورد)، در حالی که نسبت جمعیت کشورهای توسعه یافته به کمتر توسعه یافته یک به چهار است. دامنه میزان مرگ نسبت به بروز خیلی کمتر و 19-6 در یکصدهزار جمعیت است که مهمترین علت آن بقای بیشتر مبتلایان در کشورهای توسعه یافته است.
کمترین میزان بروز سرطان پستان 20 در یکصدهزار در اکثر کشورهای آفریقای زیر صحرا، چین و سایر کشورهای شرق آسیا به استثناء ژاپن و بالاترین میزان بروز 90-80 مورد در یکصدهزار در آمریکای شمالی و جنوبی (برزیل و آرژانتین)، شمال و غرب اروپا و استرالیا دیده می شود. بروز این سرطان در طول دهه اخیر در اکثر کشورهای در حال توسعه رشد سریعی داشته است. میزان مرگ ناشی از سرطان پستان در طی 1990 تا1960 در اکثر کشورهای اروپایی و امریکایی ثابت بود، ولی بعد از دهه 90 موارد مرگ کاهش یافته و در حال حاضر به 30 تا 25درصد در اروپای شمالی رسیده است که به طور عمده به دلیل بهبود فرایند تشخیص و درمان بوده است. سرطان پستان شایع ترین سرطان در بین کل سرطان ها در کل جمعیت است و مهمترین علت آن بالا بودن بقا در مبتلایان است و تخمین زده می شود که در پنج سال گذشته بیش از 4/4میلیون مورد تشخیص داده شده در جهان در حال حاضر زنده هستند. جالب اینکه سالانه 5درصد نیز به موارد بروز در این کشورها افزوده می شود. در حالی که میزان بروز بیماری در جنوب آسیا هنوز پایین و 21 در یکصدهزار جمعیت است، این میزان در کشورهای آسیایی دارای نظام ثبت سرطان تقریبا پیشرفته، از جمله ژاپن، سنگاپور و کره در طی 40 سال گذشته 2 یا 3 برابر شده است. روند افزایش موارد بیماری در هندوستان هم در مناطق شهری متمرکز است. شیب تند افزایش سرطان پستان را در کشورهای در حال توسعه به دلیل گسترش کسب عادات و شیوه زندگی به تقلید از زنان جوامع توسعه یافته و صنعتی (WESTERNIZATION) شاهد هستیم.
 
 
هزینه ها
بار سرطان کشور بر اساس 450هزار سال از دست رفته در هر سال و بر مبنای GDP 6000 دلار سالانه بالغ بر 7/2 میلیارد دلار برآورد می شود. هزینه درمان سالانه سرطان در کشور بیش از 700میلیون دلار(هزینه جراحی بیش از 200میلیون دلار، هزینه واردات دارو در سال 1389 بیش از 300میلیون دلار و هزینه های جانبی 200میلیون دلار) برآورد شده که بیش از 70درصد آن را بیماران و مابقی(کمتر از 30درصد) توسط دولت پرداخت می شود.
 
غربالگری سرطان پستان(Breast Screening)
بر حسب امکانات و منابع کشورها روش های مختلفی برای غربالگری سرطان پستان بکار گرفته شده است. وقتی جمعیتی مورد غربالگری قرار می‌گیرد بایستی فواید غربالگری در مقابل زیان آن (Benefit & costs) سنجیده شود. درغربالگری سرطان پستان مهم‌ترین فایده غربالگری کاهش مرگ و میر است و زیان شامل مخارج،‌ میزان اشعه دریافتی در روش غربالگری، زحمت و اضطراب ناشی از غربالگری، عوارض ناشی از نتایج مثبت کاذب ،منفي كاذب و یا عوارض ناشی از Over diagnosis (کانسرهایی که ممکن است اصلا در طی دوره زندگی شخص بروز بالینی پیدا نکند و ما با روش غربالگری تشخیص می‌دهیم) و نتايج منفي كاذب  است.
 
حرکت جهانی
برای کنترل بیماری های غیرواگیر برنامه های جهانی متعددی متناسب با شرایط منطقه ای کشورها توسط سازمان جهانی بهداشت معرفی شده و کشورها را برای عملیاتی نمودن آنها ترغیب می نمایند. از آخرین سندهای منتشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت برنامه اجرایی 2013- 2008 است که برای مدت شش سال پیش بینی شده و فعالیت ها و شاخص ها برای سطوح محلی، ملی و جهانی با تاکید خاص بر کشورهای با درآمد پایین و متوسط و جمعیت آسیب پذیر تدوین گردیده است. این برنامه دارای 31 هدف بین المللی و 39 هدف ملی برای کشورها با 27 شاخص کلی است. هفتاد هدف کلان بین المللی و ملی تدوین شده در ارتباط با نظام مراقبت چهار گروه بیماری غیرواگیر به صورت مستقیم با سرطان مرتبط هستند.
 
 
ستون
سرطان پستان در ایران
روند بروز سرطان پستان طی 28 سال گذشته از رتبه پنجم به اولین رتبه در سال 1386 رسیده است. مثل اکثر کشورهای منطقه مدیترانه شرقی، در ایران هم سرطان پستان بعد از سرطان های معده و مری قرار داشت ولی بر اساس آمار نظام ثبت سرطان کشور در سال 1387 و آمار منتشره در GLOBOCAN 2008 سرطان پستان به عنوان مهمترین سرطان در کل جمعیت کشور (Number one) مطرح شده است و در حال حاضر سرطان پستان مهمترین بدخیمی قابل مداخله در میان شایع ترین بدخیمی های کشور محسوب می شود و این در حالی است که سن بروز سرطان پستان در زنان ایرانی پایین تر از میانگین جهانی است.
با توجه به عوامل خطر و برآورد کلی از عوامل خطر سرطان پستان در میان زنان کشور نظیر پایین بودن نسبی سن ابتلا، رشد شاخص های توسعه انسانی در کشور، بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی آحاد جامعه به ویژه زنان کشور که بر شاخص های باروری عامل خطر ابتلا به سرطان پستان تاثیر مثبت دارند (از جمله بالا رفتن سن ازدواج و سن بالای مادر زمان تولد اولین بچه، کاهش سن منارک و یائسگی دیررس، رواج تدریجی استفاده از HRT در میان زنان طبقه اجتماعی اقتصادی بالاتر)، تغییر شیوه زندگی، بالا بودن نسبی زنان با BMI  بالای 30(بیش از 20درصد)، روند فزاینده نسبت گروه سنی در معرض خطر ابتلا، افزایش شهرنشینی، افزایش امید زندگی و افزایش ذاتی سالیانه موارد سرطان از جمله سرطان پستان، انتظار می رود موارد بروز سرطان پستان افزایش یافته و در طی دو دهه آینده به الگوی کشورهای توسعه یافته نزدیک تر شود. از طرف دیگر با توجه به بهبود دسترسی آحاد جامعه (از جمله زنان) به خدمات تشخیصی درمانی منطبق با تکنولوژی روز دنیا و گسترش نسبی خدمات حمایتی درمانی (از جمله بیمه های مکمل و...) برآورد می شود شیوع بیماری نیز به مراتب افزایش یابد. افزایش بروز و شیوع سرطان پستان با روند فعلی به مفهوم افزایش نیاز به تخت بستری تخصصی، افزایش ناتوانی ها و هزینه های مترتب بر آن و هزینه های خدمات محافظتی (Conservative) و تسکینی(Palliative) ، است که معضلی بر معضلات مهم و پیچیده نظام سلامت و نظام اجتماعی خواهد افزود.
 
در کشور ما طی ده سال گذشته در راستای اهداف پیش بینی شده اقدامات متعددی انجام گرفته اما با این حال به نظر می رسد این اقدامات در مقایسه با اهداف تعیین شده جهانی و کشوری که یقینا فعالیت های متعدد ملی و استانی جهت تحقق آنها لازم است شکاف بزرگی وجود دارد.
طرح کنترل سرطان پستان در دو سال گذشته در راستای برنامه های کشوری و برنامه جامع کنترل سرطان کشور در دستور کار اداره سرطان مرکز مدیریت بیماری ها قرار گرفته است. این برنامه بر اساس وظایف حاکمیتی نظام سلامت و در قالب چهار کارکرد کلیدی (سیاستگذاری، تولید منابع، تامین مالی و نظام ارائه خدمات) در پیشگیری، مبارزه، کنترل و... بیماری های مهم از نظر بهداشت همگانی در نیل به اهداف سه گانه سطح سلامت، میزان پاسخگویی، مشارکت عادلانه مردم در هزینه های سلامت تدوین شده است.
 
 
 
 
 

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

600x300.gif
تلگرام سلامانه