پیشنهادهایی برای كاهش فشار روانی كاری

(ادامه مبحث عامل تنش شغلی چیست؟)

نویسنده: دکتر فرشاد نجفی‌پور، روانشناس و عضو هیات علمی دانشگاه
كار زیاد و تعارض شخصیت (به ویژه با بالادستان) دو نمونه از رایج‌ترین علل تنش شغلی هستند. البته قبول مسئولیت سنگین نیز علت دیگری است. كسانی كه در مشاغل مدیریت انجام وظیفه می‌كنند، غالبا از حجم زیاد كار شكوه می‌كنند اما با این حال، این افراد امتیازی دارند كه شاید از وجودش بی‌خبر باشند و آن نرمش‌پذیری است. این قدرت در این افراد وجود دارد كه با گفت‌وگو و حتی رویارویی، تنش محل كار را کاهش دهند. این مزیت برای سایر كاركنان مانند كارگرانی كه در خط تولید كار می‌كنند یا كسانی كه به كارهای دفتری سرگرم هستند، وجود ندارد. شغل‌هایی كه ملال‌آور و یكنواخت به نظر می‌رسند، همان‌قدر بر انسان فشار وارد می‌کنند كه مشاغل اجرایی كارآمد.
شریك غم دیگران بودن بی‌آنكه گام‌های اساسی در جهت تغییر وضعیت برداشته شود، طولانی‌تر و بیشتر كاركردن برای كاستن از سنگینی كار، روی آوردن به تلاش جالب واكنشی به منظور اینكه بتوانیم سرزندگی را بازگردانده و كار بیشتری را در مدت كوتاه‌تری انجام دهیم و همچنین  جسما از شغل خویش كناره گرفتن یا آن را رها كردن و به دنبال كار دیگری گشتن یا زمان و توان صرف شده در مسیر كار را كاهش دادن و در نهایت تجزیه و تحلیل وضع، بازبینی راهبردها و به جست‌وجوی راهکارهایی برای دگرگون‌سازی، پنج واكنش اساسی در برابر تنش‌های محل كار به شمار می‌رود.
در نگاه اول، به نظر می‌آید كه واكنش آخر، یعنی تجزیه و تحلیل وضع، بازبینی راهبردها و به جست‌وجوی راهکارهایی برای دگرگون‌سازی، عملی‌ترین واكنش است به شرطی كه تشخیص دهیم موقعیت شغلی ما تا چه حد از اختیار ما خارج است. موارد وابسته به كنش‌ها و قواعد پدید آمده توسط دیگران چنان زیاد است كه حتی سازنده‌ترین كوشش‌ها نیز قادر به تضمین آن نیستند. آنچه كه می‌توان تضمین كرد «پذیرش مسئولیت» شغلی‌مان است. از آنجا كه شرایط فردی خیلی زیاد فرق می‌كند، از این رو «راه‌حل صحیح» برای هر كس متفاوت است. یادمان باشد كه امكان دارد راهكارهای مستقیمی برای مشكلات حاصل از تنش شغلی وجود نداشته باشد.
 
پیشنهادهایی برای كاهش فشار روانی كاری
1 - مسئولیت شغل را به عهده بگیریم: تا جایی كه مقدور است اولویت‌ها را درنظر گرفته و مجددا تعیین كنیم. بیشتر مراقب كارهای مهم و دشوار باشیم و وقت را تنظیم كنیم. در این صورت كاراتر می‌شویم.
 
2 - هر بار، به عملی دست بزنیم: هر طرح بزرگ را به كارهای كوچك‌تر و اجراشدنی تقسیم كنیم. فهرستی از تمام اموری كه باید انجام یابند و زمان تقریبی پایان هر یك تهیه كنیم. كارها را اولویت‌بندی کنیم. ابتدا كاری را به اتمام رسانده و آنگاه به سراغ بعدی برویم. كارها را آسان بگیریم مگر حس كنیم واقعا سخت هستند.

3 - با همكاران روراست باشیم: این مسئله درمورد رئیس نیز صدق می‌كند. اگر دچار مخمصه شده‌ایم، بگوییم. چه بهتر كه در این رهگذر، همدردانی هم داشته باشیم. تنها گله نكنیم. راه‌گشا باشیم و پیشنهادهای عملی بدهیم.
 
4 - بگذاریم رئیس كمك كند: سازمان باید به كاركنان خود یاری كند تا پیامدهای حاصل از تنش‌های شغلی را از میان بردارند.

5 - كمتر كار كنیم: «نه» گفتن را یاد بگیریم. از كارهایی كه سرنوشت ساز نیستند باید دست کشید.
 
6 - نشانه‌های خطر تنش شغلی را بشناسیم: از علایم فشار شغلی با خبر باشیم و به محض اینكه مهارنشدنی گشتند، وارد عمل شویم
 
7 - مراقب سلامت خود باشیم: سلامتی باعث می‌شود كه تحمل فشار افزایش یابد. باید تغذیه و خواب متعادل باشد. به اندازه كافی ورزش كنیم.

8 - آرمیدن را بیاموزیم: سوپاپ اطمینان سالمی مثل ورزش، سرگرمی، موسیقی، مطالعه یا فقط پیاده‌روی را باید داشت و از آن به عنوان «پلی» بین كار و زندگی استفاده كرد.
 
9 - از زندگی خصوصی خود غافل نباشیم: باید برنامه داشت تا رعایت عدالت بین كار و زندگی شخصی امكان‌پذیر باشد. از این كار نباید  غفلت شود.
 
10 - به فكر تغییر شغل باشیم: این آخرین راه چاره است. چنانچه وضع مالی اینگونه تصمیمات را ناممكن می‌سازد، در این صورت حواس خود را به زندگی داخلی معطوف كنیم. اگر زندگی خصوصی پرثمرتر، مهیج‌تر و مفرح‌تر باشد، احتمال دارد استرس محل کار را هم کم کند.
 

گرداورنده: 
مرضیه نوروزی

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

600x300.gif