پوکی استخوان بلای قرن و شایع‌ترین بیماری متابولیک

سلامانه: مطالعات انجام شده در ایران حاکی از وجود استئوپروز و استئوپنی در ۵۰ درصد مردان و ۷۰ درصد زنان بالای ۵۰ سال است و با افزايش سن متوسط جامعه ، انتظار می رود در آینده با شيوع بالاتری از استئوپروز و عواقب آن روبرو باشیم.
ريسک شکستگی ناشی از پوکی استخوان در طول زندگی در خانم‌ها ۴۰ درصد و در آقايان ۱۳درصد است. در سنین بعد از ۵۰ سالگی، از هر سه زن يک نفر و از هر ۵ مرد يک نفر مبتلا به شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌شوند. فقط در کشورهای اروپايی در هر 30 ثانيه يک شکستگی ناشی از پوکی استخوان اتفاق می‌افتد.

یاداشتی از دکتر مریم مقدسی، فوق تخصص روماتولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
استئوپروز ( پوکی استخوان) شایع‌ترین بیماری متابولیک استخوان است که با کاهش توده استخوانی همراه بوده و سبب  افزایش استعداد شکستگی می‌شود. با توجه به بی‌علامت بودن، عواقب وخیم و  شیوع بالای آن، این بیماری را از بلایای قرن اخیر می‌دانند . در سال ۲۰۰۰ سازمان بهداشت جهانی استئوپروز را بعنوان چهارمین دشمن اصلی بشر بعد از سکته قلبی، سکته مغزی و سرطان اعلام کرده و از آن بعنوان مهم ترین علت شکستگی در جهان نام برد.

با توجه به اهمیت این بیماری،  ۲۰ اکتبر (۲۸ مهرماه) روز جهانی استئوپروز نامیده شده است. ایده چنین نامگذاری برای اولین بار در سال ۱۹۹۶ توسط انجمن ملی استئوپروز انگلیس و با حمایت کمیسیون اروپا مطرح شده و از سال ۱۹۹۷ بنیاد بین المللی استئوپروز (International Osteoporosis Foundation) هرساله با هدف افزایش آگاهی جهانی در مورد پیشگیری، تشخیص و درمان پوکی استخوان برنامه هایی را در بیش از ۹۰ کشور جهان سازماندهی می کند .

شکستگی ناشی از پوکی استخوان در کمین زنان

مطالعات انجام شده در ایران  حاکی از وجود استئوپروز و استئوپنی در ۵۰ درصد مردان و ۷۰درصد زنان بالای ۵۰ سال است و با افزايش سن متوسط جامعه ، انتظار می‌رود در آینده  با  شيوع بالاتری از استئوپروز و عواقب آن روبرو باشیم.

ريسک شکستگی ناشی از پوکی استخوان در طول زندگی در خانم‌ها ۴۰درصد و در آقايان ۱۳ درصد است. در سنین بعد از ۵۰ سالگی، از هر سه زن يک نفر و از هر ۵ مرد يک نفر مبتلا به شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌شوند. فقط در کشورهای اروپايی در هر 30 ثانيه يک شکستگی ناشی از پوکی استخوان اتفاق می‌افتد.

از هر پنج فرد مبتلا به شکستگی هيپ يا مهره يک نفر می‌ميرد و دو  نفر ديگر هيچگاه به زندگی طبيعی قبل از شکستگی بر نمی‌گردند. باین ترتیب بروز ناتوانی و تحمیل  هزينه مالی سنگين بر خانواده‌ها و سیستم بهداشتی جامعه، در کنار مرگ و میر ناشی از استئوپروز در زمره عواقب وخيم شكستگي استئوپروتيك  قرار می‌گیرد.

در حال حاضر علیرغم  وجود داروهای  مؤثر و  پیشرفت‌های درمانی در کاهش شکستگی،  تنها بخش کوچکی از مبتلایان به استئوپروز درمان می‌شوند. در سال ۲۰۱۰ فقط در اروپا ۳/۱۲  میلیون فرد که در ریسک استئوپروز بوده‌اند هیچ درمانی دریافت نکرده‌اند.

این موضوع زنگ خطری جدی برای توجه بیشتر و تاکید بر آگاهی عمومی در مورد  پوکی استخوان، تشخیص، پیشگیری و درمان بموقع آن است.

 

برنامه‌های امسال International Osteoporosis Foundation(IOF)  با هدف افزایش دانش جامعه، شناسایی افراد در معرض خطر و پیشگیری از استئوپروز و شکستگی متعاقب آن طراحی شده است. بدین منظور علاوه بر مطالب آموزشی به زبان‌های مختلف و طراحی پوسترهای آموزشی  که به معرفی بیماران مبتلا به شکستگی استئوپروتیک  و علائم ناشی از شکستگی می‌پردازد، نرم افزار osteoporosis risk check  را در سایت خود (http://worldosteoporosisday.org )  در اختیار عموم قرار داده است تا همگان با مراجعه به آن از خطر بروز شکستگی آگاه شوند.

5 اصل زیر برای داشتن استخوان‌هایی سالم و آینده‌ای عاری از شکستگی
در این راستا یکی از وظایف ما به عنوان اعضای کادر درمانی، برگزاری برنامه‌های آموزشی همگانی با تاکید بر رعایت پنج اصل زیر برای داشتن استخوان‌هایی سالم و آینده‌ای عاری از شکستگی است:

  1. ورزش منظم: شامل ورزش‌های  Weight-bearing،  تقویت عضلات و حفظ تعادل
  2. رژیم غذایی مناسب شامل مواد حاوی کلسیم، ویتامین دی و پروتئین و تاکید بر قرار گرفتن در معرض نور آفتاب  برای تامین ویتامین دی
  3. پرهیز از عادات غلط شامل مصرف سیگار و نوشیدنی های الکلی، و حفظ سلامتی و وزن مناسب
  4. توجه به عوامل خطر و در میان گذاشتن آن ها با پزشک معالج بخصوص وجود شکستگی قبلی، بیماری خاص و داروهایی که بر سلامت استخوان تاثیرگذارند.
  5. در صورت بالا بودن ریسک، انجام بررسی و درمان محافظتی کامل علیه شکستگی

 

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

600x300.gif