نکته سنجی غزل‌سرای برجسته معاصر درباره اینشتین و پناهندگان لهستانی

فرصت‌شناسی‌های شهریار

سلامانه: خیلی از ما چهره‌اش را در نقش جوانی شهریار در سریالی که درباره زندگی این شاعر معاصر ساخته شد، به یاد می‌آوریم. اما اردشیر رستمی بیشتر از این که بازیگر باشد، یک شاعر، کاریکاتوریست و مجسمه‌ساز است. او پژوهشگری کاربلد در زمینه ادبیات هم هست و به ویژه بر حوزه شعرِ ملل، تبحر و تسلطی خاص دارد. این هنرمند مهمان این هفته برنامه «شب شعر» از سری شب‌های هنر در شبکه چهارم سیما بود و درباره چیستی شعر و ترجمه،  سخنان جالب توجهی مطرح کرد.
خودِ شعر، بهترین تعریف است
اردشیر رستمی با بیان این که هنری که بخواهد خودش را توضیح دهد، مرگش را اعلام کرده است، گفت: «بهترین تعریف برای شعر، خودِ شعر است. شعر برای من تنها کلمه نیست. برای من گاهی سکوت شعر است؛ راه رفتن، خوابیدن و حرف زدن هم برای من شعر است. من از دل داستان‌ها و حرف‌های بچه‌ها جملاتی را می‌توانم بیرون بکشم که شعر هستند».
طرزِ زندگی آدمی را شاعر می‌کند
بازیگر نقش جوانی شهریار در بخش دیگری از صحبت‌هایش، یکی از شعرهای ترکی شهریار را که خطاب به مادربزرگش سروده است، خواند و گفت: «شعر در هر زبانی قابل درک است حتی برای کسانی که آن زبان را نمی‌شناسند. شهریار به اندازه یک شاعر فارسی‎اندیش می‌تواند فارسی فکر کند. شما شعر اجتماعی شهریار را ببینید. او در دوران جنگ جهانی دوم سروده: «خانه بر دوشان جنگند از لهستان آمدند» یا شعری که خطاب به اینشتین گفته: «اینشتین ناز شست تو/ نشان دادی که جرم و جسم چیزی جز انرژی نیست». کدام شاعری مثل این را گفته است؟ زیست انسان‌هاست که آن‌ها را شاعر می‌کند. باید شاعر زندگی کرد تا هنر بیرون بیاید».
شعر از آنِ انسان‌هاست
رستمی در بخش پایانی صحبت‌هایش درباره ترجمه شعر به دیگر زبان‌ها گفت: «کائنات این قدر بزرگ است که کره زمین و تمام زبان‌ها چندان در آن به چشم نمی‌آیند. همه چیز ما انسان‌ها مشترک است و زبان مهم نیست در این میان. دردها و آرزوهای ماست که ما را به هم پیوند می‌دهد. شعر اگر شعر باشد با ترجمه فرو نمی‌ریزد. شعر از آن انسان هاست. مرزبندی‌ها را بگذاریم برای سیاست‌مداران».

 

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید

600x300.gif